Strona główna › Blog › Rodzaje kontenerów morskich - zastosowanie, wymiary i oznaczenia

Rodzaje kontenerów morskich - zastosowanie, wymiary i oznaczenia

Autor: Aleksandra Knapik Wsparcie merytoryczne: Mariusz Januszkiewicz

Jakie są rodzaje kontenerów morskich? Podstawowe typy to kontener standardowy (Dry Van), High Cube, Hard Top, Open Top, Flat Rack, platforma, kontener wentylowany, chłodniczy (reefer) i cysterna (tank). Najczęściej używa się kontenerów 20′ i 40′ w wersji Dry Van, które mieszczą ok. 33 i 67 m³ ładunku. Typ kontenera dobiera się do towaru: jego wymiarów, wagi, wrażliwości na temperaturę i sposobu załadunku.

Według UNCTAD drogą morską przewozi się ok. 80% wolumenu światowego handlu towarami, a przeważająca część drobnicy płynie w morskim transporcie kontenerowym. Dobry wybór kontenera wpływa na bezpieczeństwo ładunku i koszt frachtu. Wyjaśniamy, czym różnią się kontenery Dry Van, High Cube, reefer, Open Top i pozostałe, podajemy ich standardowe wymiary oraz oznaczenia. Opisujemy też, jak dobrać kontener do towaru, w tym do kamienia naturalnego. Kontenery mają wymiary zgodne z normami ISO, dlatego są wykorzystywane w transporcie intermodalnym: ten sam kontener płynie statkiem, a dalej jedzie koleją lub ciężarówką bez przeładunku towaru.

Najważniejsze rodzaje kontenerów w transporcie morskim

W transporcie morskim używa się dziewięciu podstawowych rodzajów kontenerów. Różnią się konstrukcją (zamknięte, otwierane od góry, bez ścian), wyposażeniem (agregat chłodniczy, otwory wentylacyjne, zbiornik) i przeznaczeniem w transporcie towarów. Najpopularniejsze są kontenery uniwersalne (Dry Van) i High Cube o długości 20 i 40 stóp, które stanowią zdecydowaną większość kontenerów w użyciu. Spośród wielu kontenerów o różnych zastosowaniach i rozmiarach wyróżnia się przede wszystkim:

  • Kontenery uniwersalne, czyli standardowe (Dry Van, DV, General Purpose)
  • Kontenery High Cube (HC)
  • Kontenery Hard Top (HT)
  • Kontenery Open Top (OT)
  • Kontenery Flat Rack (FR)
  • Platformy, czyli kontenery-platformy (PL)
  • Kontenery wentylowane (Ventilated Container)
  • Kontenery chłodnicze (Refrigerated Container, reefer)
  • Cysterny (Tank Container)

Rodzaje kontenerów morskich i ich zastosowanie

O tym, jakiego kontenera użyć, decyduje ładunek. Do większości towarów wystarczają kontenery zamknięte. Ładunki ciężkie i wysokie przewozi się w kontenerach otwieranych od góry albo pozbawionych ścian, a towary wrażliwe na temperaturę i wilgoć wymagają kontenerów z kontrolą klimatu. Osobną grupę stanowią cysterny do płynów i gazów. Kontenery specjalistyczne, takie jak chłodnicze, Open Top czy Flat Rack, są droższe i trudniej dostępne od standardowych, dlatego sięga się po nie wtedy, gdy wymaga tego towar.

Kontenery uniwersalne: Dry Van i High Cube

Standardowe kontenery General Purpose (Dry Van) są najczęściej wykorzystywane przy suchych ładunkach drobnicowych i mają szerokie zastosowanie w transporcie międzynarodowym. W kontenerach typu Dry Van przewozi się towary na paletach, kartony, meble, elektronikę, odzież czy części maszyn. Są szczelnie zamknięte, odporne na warunki atmosferyczne, a ładunek wprowadza się przez drzwi w ścianie czołowej, zwykle wózkiem widłowym.

Kontenery High Cube różnią się od standardowych wysokością: są wyższe o ok. 30 cm (na zewnątrz 2,90 m zamiast 2,59 m). Długość i szerokość pozostają takie same, więc kontener High Cube daje kilka metrów sześciennych przestrzeni więcej. Jest przeznaczony do ładunków objętościowych i lekkich, np. tekstyliów, tworzyw sztucznych czy mebli tapicerowanych.

Kontenery otwierane od góry: Hard Top i Open Top

Hard Top, jak wskazuje sama nazwa, ma zdejmowany stalowy dach, a często także demontowaną belkę nad drzwiami. Ładunek można więc opuścić do wnętrza kontenera dźwigiem albo wprowadzić przez poszerzony otwór drzwiowy. Kontenery Hard Top wykorzystuje się w transporcie maszyn o dużej masie, kamienia czy marmuru.

Kontenery typu Open Top nie mają sztywnego dachu. Zamiast niego mają zdejmowaną plandekę rozpiętą na pałąkach, a załadunek i rozładunek odbywają się od góry, dźwigiem lub suwnicą. Ze względu na swoją konstrukcję używa się ich w przewozie drewna, minerałów sypkich, maszyn i konstrukcji stalowych, czyli ładunków wyższych niż otwór drzwiowy.

Kontenery bez ścian: Flat Rack i kontenery platformy

Konstrukcja kontenera Flat Rack polega na braku ścian bocznych oraz dachu. Ma on jedynie ściany czołowe, które w wielu modelach można złożyć. Flat Rack to kontener przeznaczony do przewozu ładunków ponadgabarytowych, szerszych lub wyższych niż sam kontener, takich jak maszyny budowlane czy łodzie.

Kontenery platformy nie mają ścian bocznych, czołowych ani dachu. To po prostu wzmocniona podłoga kontenera, na której przewozi się ładunki bardzo ciężkie i duże, najczęściej turbiny czy elementy mostów. Ładunek na platformie lub Flat Racku zwykle wystaje poza obrys kontenera, dlatego taki przewóz organizuje się jak transport ładunków ponadnormatywnych.

Kontenery z kontrolą klimatu: chłodnicze i wentylowane

Kontener chłodniczy (reefer) wyposażony jest w izolowane ściany i własny agregat, który utrzymuje ustawioną temperaturę wewnątrz kontenera przez cały czas transportu, zarówno przy chłodzeniu, jak i przy mrożeniu, nawet do -30°C. Przewozi się w nim przede wszystkim mięso, ryby, owoce i warzywa, a także leki, kwiaty oraz inne produkty spożywcze i towary wrażliwe na temperaturę. Na statku i w terminalu agregat zasilany jest z gniazd elektrycznych.

Kontenery wentylowane mają specjalne otwory, które zapewniają cyrkulację powietrza. Są przeznaczone do towarów, które potrzebują dostępu do powietrza i są wrażliwe na wilgoć: kawy, kakao, ziaren czy przypraw. Podczas długiego rejsu takie ładunki mogą „pocić się” i pleśnieć, a wentylacja ogranicza ryzyko zawilgocenia.

Cysterny, czyli kontenery zbiornikowe (tank)

Cysterny to zbiorniki osadzone w stalowej ramie o wymiarach standardowego kontenera, najczęściej 20-stopowego. W kontenerach zbiornikowych przewozi się płyny, gazy i paliwa, ale też alkohole, soki i oleje spożywcze. Trafiają do nich również substancje chemiczne, w tym towary niebezpieczne. Przewóz towarów niebezpiecznych morzem podlega przepisom kodeksu IMDG.

Oznaczenia kontenerów morskich

Kontenery morskie oznacza się na dwa sposoby: skrótami nazw oraz kodami ISO. Skróty, np. DV, HC czy RF, mają charakter wyłącznie potoczny i są stosowane w spedycji. Oficjalne oznaczenia to kody ISO, nadawane według normy ISO 6346 i umieszczane najczęściej na drzwiach kontenera. Kod ISO jest jednolity na całym świecie, dlatego to on rozstrzyga, z jakim kontenerem mamy do czynienia.

Najczęstsze oznaczenia potoczne

Skróty służą do szybkiej komunikacji w ofertach i rezerwacjach, np. zapis 2 x 40′ HC oznacza dwa kontenery 40-stopowe High Cube. Jeden typ kontenera ma często kilka skrótów, bo armatorzy i spedytorzy używają własnych wariantów. Najczęściej spotykane oznaczenia to:

  • DV - Dry Van (stosuje się także skróty ST - Standard, GP - General Purpose, DC - Dry Container)
  • HC/HQ - High Cube
  • RF/RE - Reefer, RH - Reefer High Cube
  • OT - Open Top
  • HT - Hard Top
  • FR - Flat Rack
  • PL - Platform
  • TK/TN - Tank
  • VH - Ventilated

Kody ISO

Normę ISO 6346 wydała Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ang. International Organization for Standardization), która ustala światowe standardy. Według tej normy kontener ma dwa oznaczenia:

  1. Numer kontenera - składa się na niego trzyliterowy kod właściciela, litera kategorii (U oznacza kontener transportowy), sześciocyfrowy numer seryjny oraz cyfra kontrolna, łącznie 11 znaków.
  2. Kod rozmiaru i typu - cztery znaki, które określają długość, wysokość i przeznaczenie kontenera. Przykładowo 22G1 to standardowy kontener 20′, 42G1 to standardowy kontener 40′, a 45G1 to kontener 40′ HC.

Po kodzie łatwo odróżnić kontener HC od DC. Pierwszy znak oznacza długość (2 - 20 stóp, 4 - 40 stóp, L - 45 stóp), drugi wysokość kontenera (2 - 2,59 m, 5 - 2,90 m, czyli High Cube), a litera typ kontenera, np. G - uniwersalny, R - chłodniczy, U - Open Top.

Wymiary kontenerów morskich w transporcie

Standardowy kontener morski ma długość 20 lub 40 stóp, a jego wymiary zewnętrzne i maksymalną masę brutto (30 480 kg) określa norma ISO 668. Wymiary zewnętrzne kontenera 40′ to 12,19 x 2,44 x 2,59 m, w wersji HC wysokość wynosi 2,90 m. Wymiary wewnętrzne nieco różnią się w zależności od producenta, dlatego w tabeli podajemy wartości przybliżone:

KontenerWymiary wewnętrzne (dł. x szer. x wys.)PojemnośćŁadowność
20′ DVok. 5,90 x 2,35 x 2,39 mok. 33 m³ok. 28 t
40′ DVok. 12,03 x 2,35 x 2,39 mok. 67 m³ok. 26,7-27 t
40′ HCok. 12,03 x 2,35 x 2,69 mok. 76 m³ok. 26,5-26,8 t
45′ HCok. 13,56 x 2,35 x 2,70 mok. 86 m³ok. 26 t

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Czym różni się kontener 40′ DV od 40′ HC?

Kontener 40′ DV i kontener 40′ HC różnią się tylko wysokością. Oba mają tę samą długość (12,19 m) i szerokość (2,44 m), ale High Cube jest wyższy o 30 cm: z zewnątrz ma 2,90 m zamiast 2,59 m. W środku daje to ok. 2,69 m wysokości i ok. 76 m³ pojemności wobec ok. 2,39 m i 67 m³ w wersji DV. Ładowność obu kontenerów jest prawie taka sama, bo HC jest tylko nieznacznie cięższy. Kontener HC wybiera się więc do towarów lekkich i objętościowych, a DV wystarcza, gdy o zapełnieniu kontenera decyduje waga, a nie wysokość ładunku. Tę samą różnicę widać w kodzie ISO: 42G1 to 40′ DV, a 45G1 to 40′ HC.

Ile palet mieści się w kontenerze morskim?

W kontenerze 20′ mieści się zwykle 11 europalet (120 x 80 cm) albo 10 palet przemysłowych (120 x 100 cm) w jednej warstwie. W kontenerze 40′ zmieści się 23-24 europalety albo 20-21 palet przemysłowych, zależnie od ułożenia. Dokładna liczba zależy od wymiarów wewnętrznych konkretnego kontenera i od tego, czy palety można piętrować. Przy ciężkim towarze, np. płytach kamiennych, wcześniej skończy się ładowność niż miejsce na podłodze.

Wymiary a ładowność

Przy wyborze kontenera należy odróżnić pojemność (mierzoną w m³) od ładowności kontenerów (mierzonej w kg). Pojemność kontenera mówi, ile towaru zmieści się w środku, natomiast od ładowności zależy, ile ten towar może ważyć. Większy kontener nie zawsze oznacza większą ładowność. Tara kontenera 40′, czyli masa pustego kontenera, jest o ok. 1,5 t wyższa niż kontenera 20′, a obu obowiązuje ten sam limit masy brutto, więc kontener 40′ przyjmie mniej ładunku. Rzeczywistą masę brutto, tarę i ładowność podaje tabliczka na drzwiach każdego kontenera.

Jak dopasować kontener morski do rodzaju ładunku?

Wybór odpowiedniego rodzaju kontenera zaczyna się od towaru. Jego wymiary, waga, wrażliwość na temperaturę i sposób załadunku decydują o tym, który typ kontenera sprawdzi się najlepiej. Źle dobrany kontener oznacza ryzyko uszkodzenia ładunku, dodatkowe koszty, a czasem nawet problemy przy odprawie. Tabela zestawia typowe ładunki z kontenerami, w których się je przewozi:

ŁadunekKontenerDlaczego
Kartony, towary na paletach, meble, elektronika, części maszynDry Van 20′ lub 40′Najtańsze i najłatwiej dostępne. 20′ do ciężkich, zwartych ładunków (płytki, stal), 40′ do lekkich i objętościowych.
Tekstylia, tworzywa sztuczne, meble tapicerowaneHigh Cube (HC)Dużo miejsca przy małej wadze, a HC daje ok. 9 m³ więcej.
Żywność, owoce, mięso, leki, kwiatyChłodniczy (RF)Agregat utrzymuje stałą temperaturę, także przy mrożeniu.
Maszyny, konstrukcje stalowe, elementy, których nie da się wsunąć przez drzwiOpen Top (OT) lub Flat Rack (FR)Załadunek od góry dźwigiem albo ładunek szerszy niż kontener.
Ciecze, gazy, oleje spożywcze, chemikaliaTank (TK)Zbiornik w ramie, także do towarów niebezpiecznych.
Kawa, kakao, niektóre płody rolneWentylowany (VH)Cyrkulacja powietrza ogranicza zawilgocenie.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Przy wyborze odpowiedniego kontenera warto też sprawdzić jego maksymalną masę brutto oraz to, czy ładunek będzie wymagał dodatkowego zabezpieczenia lub dokumentacji, np. przy towarach niebezpiecznych (ADR w transporcie drogowym, IMDG na morzu).

Jaki kontener wybrać do transportu kamienia?

Do transportu kamienia, np. marmuru lub granitu, najczęściej wybiera się kontener 20′. Bloki, których nie da się wprowadzić przez drzwi, przewozi się w kontenerach Open Top i Hard Top, a największe bloki w kontenerach bez ścian bocznych. Magemar Polska zajmuje się importem kamienia i bierze na siebie formalności związane z wyborem odpowiedniego transportu. Mimo to warto wiedzieć, od czego ten wybór zależy.

Czynniki wpływające na wybór kontenera ładunkowego do kamienia

Przy kamieniu naturalnym o wyborze kontenera decyduje pięć czynników:

  • Waga ładunku kamień jest ciężki, więc limit masy wyczerpuje się, zanim zapełni się przestrzeń. Dlatego najczęściej wybiera się kontenery 20′, których ładowność (ok. 28 t) da się wykorzystać w całości. Kontener 40′ ma podobną albo niższą ładowność, więc większa część jego przestrzeni zostałaby pusta.
  • Forma kamienia w zależności od tego, czy kamień przewozi się w formie bloków, płyt, kostki czy grysu, potrzebny będzie inny kontener.
  • Sposób załadunku jeśli ładunek podnoszony jest dźwigiem lub suwnicą, potrzebny będzie kontener otwierany od góry (zazwyczaj Open Top lub Hard Top). Kamień, który da się załadować wózkiem widłowym przez drzwi, zmieści się w standardowym kontenerze DV.
  • Wymiary i gabaryt bloki ponadgabarytowe, niemieszczące się w wymiarach standardowych kontenerów, muszą być przewożone na platformach lub w kontenerach Flat Rack.
  • Dostępność i koszt sprzętu kontenery inne niż standardowe są zazwyczaj trudniej dostępne i droższe, dlatego warto je rezerwować z wyprzedzeniem.

Więcej o całej drodze kamienia od kamieniołomu do odbiorcy piszemy w artykule o transporcie kamienia. Jeśli planujesz import, skontaktuj się z nami. Dobierzemy kontener i zorganizujemy transport morski razem z odprawą celną.

Infografika: jaki kontener do kamienia - na co zwrócić uwagę przy wyborze

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się kontener HC od DC?

Wysokością. Kontener High Cube (HC) ma z zewnątrz 2,90 m wysokości, a standardowy Dry Container (DC, DV) 2,59 m. Długość i szerokość są takie same, więc HC mieści kilka metrów sześciennych ładunku więcej.

Ile europalet mieści kontener 20′ i 40′?

W kontenerze 20′ mieści się zwykle 11 europalet w jednej warstwie, a w kontenerze 40′ 23-24, zależnie od ułożenia.

Jaki jest najpopularniejszy rodzaj kontenera morskiego?

Kontener uniwersalny Dry Van o długości 20 lub 40 stóp. Przewozi się w nim większość suchej drobnicy: towary na paletach, kartony, meble i elektronikę.

Jaki kontener wybrać do transportu kamienia?

Najczęściej kontener 20′, bo kamień szybko wyczerpuje limit masy, a ładowność 20′ (ok. 28 t) jest podobna jak w 40′. Bloki ładowane dźwigiem jadą w kontenerach Open Top lub Hard Top, a ponadgabarytowe na Flat Rackach i platformach.